5 องค์ประกอบการเรียนรู้

ก้าวสู่เชียงใหม่เมืองแห่งการเรียนรู้ UNESCO ในปี 2566-2567

ผ่านปีใหม่มาร่วมๆ 15 วัน เชื่อว่าวันนี้หลายคนน่าจะกำลังง่วนอยู่กับการไล่กวดเป้าหมาย

ให้ทุกอย่างเป็นไปตามแผน กับพลังกายพลังใจที่ยังสดชื่น

เข้ากับบรรยากาศเมืองเชียงใหม่ที่ตอนนี้กลับมาแอ็คทีพเต็มร้อย

กับภาพนักท่องเที่ยวเดินไปมาขวักไขว่ การใช้จ่ายเริ่มคึกคัก และโอกาสใหม่ๆ ที่รอให้คนเชียงใหม่ไขว้คว้า

CMLC จึงอยากใช้โอกาสที่ทุกคนกำลังสดใส ชวนมองกลับไปถึงสิ่งที่ผ่านมาเพื่อช่วยกันขบคิดต่ออีกสัก 2 ปี …ว่าจะดีแค่ไหน หากเพิ่มเติมประสบการณ์ การเรียนรู้ คุณค่าและความหมาย

ลงไปในสิ่งที่เราทำ วิถีชีวิตที่เราใช้ ให้เป็นพลังหนุนเสริมตัวเราเอง คนรัก และช่วยยกระดับเมืองของเรา ให้ไปไกลกว่าเดิม

–

1. People : คนเชียงใหม่ (ที่รัก)

มองจากสายตาคนนอกโครงการเชียงใหม่เมืองแห่งการเรียนรู้ (CMLC) หลายคนอาจเข้าใจไปว่า โครงการวิจัยชิ้นนี้มุ่งเน้นไปที่การสร้างเทศกาล จัดกิจกรรมสร้างสรรค์ โหมอีเว้นท์เป็นงานหลัก และทำงานกับตัวแทนในชุมชนเมืองเก่า อย่าง ชุมชนล่ามช้าง ชุมชนช้างม่อย และชุมชนควรค่าม้าฯ เท่านั้น

ก็ไม่ผิดไปเสียทีเดียว แต่ CMLC คาดหวังตั้งเป้าหมายไปไกลกว่านั้นครับ

CMLC มีความเชื่อว่า “การเรียนรู้ หรือเมืองแห่งการเรียนรู้ที่แท้จริง” คือ การส่งเสริม ค้นหาโอกาส เพื่อร่วมเป็นกำลังเล็กๆ ในการพัฒนาพลเมืองคนเชียงใหม่ของเรา กิจกรรมต่างๆ ที่ผ่านมา อาทิ แสงยี่เป็ง คนข้าวยาคู้ กิ๋นหอม ต๋อมม่วน จึงเปรียบได้กับสะพานที่ทอดข้ามนำพา พลเมืองเมืองเชียงใหม่ ไปสู่ ประสบการณ์ องค์ความรู้ และทักษะใหม่ๆ ที่ช่วยหนุนเสริมเป้าหมายการพัฒนาตนเองทั้งระดับบุคคล ชุมชน และเมือง เดินหน้าไปให้ถึงฝั่งฝัน หรือไกลที่สุดเท่าที่เป็นไปได้

การเติมไอเดีย เชื้อเชิญให้ทุกคนมาร่วมออกแบบกิจกรรม และลงแรงช่วยกันทำสิ่งต่างๆ ให้ออกมาเป็นรูปธรรม จึงมิใช้เพียงความสำเร็จของการจัดอีเว้นเสร็จสิ้น แต่คือการเรียนรู้ที่จะทำให้ทุกคน ทำงานร่วมกันได้ดีขึ้น เก่งขึ้น มีรายได้เข้ามา และได้ชุมชนกับเมืองที่ดีขึ้นไปพร้อมกัน

CMLC คาดหวังว่ากระบวนการเช่นนี้ จะยิ่งชัดเจน เป็นรูปเป็นร่าง และได้รับความสนใจ และให้ความสำคัญมากขึ้นในปีนี้

–

2. Learning Space : พื้นที่การเรียนรู้

จริงอยู่ที่เชียงใหม่มีพื้นที่สำหรับการเรียนรู้อยู่ทุกมุมเมือง ตอบโจทย์คนทุกช่วงวัย แต่ด้วยวิถีชีวิตของการทำมาค้าขาย การทำงานแบบเช้าออกค่ำเข้าบ้าน ความเป็นสังคมเมืองใหญ่ โอกาสในการจะได้ซึมซับ แช่มช้า หรือรับรู้ถึงคุณค่าของการเรียนรู้ตลอดชีวิต จึงมีไม่มากนัก และกลายเป็นเรื่องที่ต้องขวนขวาย ดิ้นรน จัดสรรเวลา ‘ออกไป’ ตามกำลัง

ด้วยเหตุนี้ปี 2022 ที่ผ่านมา CMLC จึงทดลองสร้างโมเดลการเรียนรู้ในชุมชน และพื้นที่สาธารณะที่ใกล้ชิดกับคนในเมืองเท่าที่จะเป็นไปได้ โดยคาดหวังว่า “พื้นที่การเรียนรู้” (Learning Space) ในชุมชน และพื้นที่เมืองเก่าจะกลายเป็นสิ่งใกล้ตัว ที่คนในและคนนอกได้เข้ามาเยี่ยมชม เรียนรู้คุณค่าของเมือง ผ่านช่วงเวลาวาระสำคัญ เช่น เทศกาล งานและประเพณี การมี พื้นที่การเรียนรู้แบบ Pop Up ผุดขึ้นชั่วคราว ที่ชุมชน และ CMLC ร่วมกันสร้าง น่าจะเป็นหนึ่งในตัวอย่างแสดงเชิญชวนให้ทุกคนได้เห็นว่า หากเราช่วยกันติดตั้ง Learning Space ขึ้นในทุกพื้นที่และกิจกรรมตามวาระโอกาส (ซึ่งมีให้ทำแทบจะทุกเดือนในรอบปี) การเรียนรู้ ความเข้าอกเข้าใจ และบทสนทนาว่าด้วยสิ่งที่ดีขึ้นของเมืองเชียงใหม่ ก็น่าจะเกิดขึ้นได้ไม่ยาก

ปี 2023 จึงเป็นปีแห่งการเน้นย้ำการมีส่วนร่วมในการสร้าง Learning Space ให้เกิดขึ้นต่อเนื่อง ทั้งจากโครงการ CMLC ชุมชน และเครือข่ายที่มีความคิดความฝันร่วมกัน

–

3. Object : วัตถุทางวัฒนธรรมเพื่อการเรียนรู้

ทุกกิจกรรมสร้างสรรค์ของเมืองเชียงใหม่ เราต่างสังเกตได้ว่าจะมีกิจกรรม Workshop วัตถุทางวัฒนธรรม เข้าไปมีส่วนร่วมด้วยไม่เคยขาด เช่น ผางประทีป โคม ตุง สวยดอก ดอกไม้ปันดวง อาหารเมือง ฯลฯ ในห้วงเวลา 2 ปีที่ผ่านมา CMLC ได้ร่วมกับเครือข่ายจัดกิจกรรม Workshop ประดิษฐ์วัตถุทางวัฒนธรรมเหล่านี้อย่างสม่ำเสมอ ส่วนหนึ่งก็เพื่อได้ร่วมเป็นอีกหนึ่งแรง กับเครือข่ายประชาสังคม ภาครัฐ และเอกชน ในการส่งเสริมการอนุรักษ์ให้วัตถุทางวัฒนธรรมคงอยู่คู่กับเมืองเชียงใหม่เชียงใหม่ต่อไป อีกแง่มุมหนึ่ง CMLC คาดหวังว่าวัตถุทางวัฒนธรรม จะนำไปสู่การเรียนรู้ การทดลอง คิดค้นต่อยอด สร้างสรรค์รูปแบบแปลกใหม่ให้มีความน่าสนใจ เติมแต่งอัตลักษณ์เฉพาะตัว และสร้างมูลค่า ให้กับผู้คน และชุมชนต่อไป

4. Program : โปแกรมของเมือง

เชียงใหม่เป็นเมืองแห่งอีเว้นท์ ประเพณี เทศกาล ฯลฯ ตลอดทั้งปี การคิดฝันจะจัดงาน และทำได้สำเร็จอาจไม่ใช่เรื่องใหม่ให้ต้องท้าทายอะไรกันอีก แต่ประเด็นที่น่าสนใจ และน่าจะสำคัญยิ่งกว่าในวันนี้ คือ จะทำอย่างไรให้อีเว้นท์สร้างผลกระทบเชิงบวกให้กับคนในเมืองอย่างทั่วถึง (Inclusive) ทั้งเรื่องรายได้ ความภาคภูมิใจในตัวตน การเรียนรู้ใหม่ และความสมัครสมานกลมเกลียวในฐานะคนเมืองเดียวกัน

การออกแบบโปรแกรมจึงเป็นเรื่องสำคัญ พอๆ กับการส่งเสริมให้เกิดการเชื่อมร้อยงานต่างๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกัน ให้มี ‘ความรู้สึกของการเป็นเจ้าภาพร่วม’ ไม่ต่างคนต่างจัดเพื่อตอบโจทย์งบประมาณของตนเองแต่เพียงถ่ายเดียว โดยไม่มีการส่งต่อหรือเกื้อหนุนให้เกิดประโยชน์ร่วม ความพยายามเชื่อมร้อยหน่วยงานองค์กรต่างๆ

การเปิดเผยแผนงาน การรับฟังความคิดเห็น และการสนับสนุนการจัดงานร่วมกัน จึงเป็นสิ่งที่ CMLC พยายามผลักดันอย่างสม่ำเสมอ และเราหวังใจว่าปี 2023 จะเป็นอีกปีที่โจทย์ของการสร้าง และออกแบบ “วาระเทศกาลเมือง” จะเป็นสิ่งต้องนำมาหารือ และผลักดันให้ก้าวหน้ามากขึ้น

–

5. Ecosystem : นิเวศของการเรียนรู้

หากกล่าวถึงความหมายของนิเวศการเรียนรู้ ในแง่มุมของการศึกษาจะกล่าวถึงความพร้อมของ 5 องค์ประกอบสำคัญ 1.คน (ผู้เรียน และผู้สอน) 2.เนื้อหา 3.เทคโนโลยี 4.ข้อมูล 5.การจัดการดูแล หากเชื่อมโยงนิยามนี้เข้ากับการสร้างเชียงใหม่เมืองแห่งการเรียนรู้ เราจะค้นพบว่า แม้เมืองของเราจะมีองค์ประกอบเหล่านี้ชัดเจน และถูกจัดสรรไว้เป็นอย่างดีมานมนาน โดยเฉพาะกลุ่มสถาบันการศึกษาในทุกระดับชั้น

จากการศึกษาสถานการณ์การเรียนรู้ของเมืองเชียงใหม่ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา CMLC พบว่า ยังคงมีช่องว่างในเรื่องการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยเฉพาะในประเด็นการเรียนรู้เมืองเชียงใหม่ ทั้งห้องเรียนในระบบ และกิจกรรมการเรียนรู้ตามอัธยาศัย

การเติมเต็มช่องว่างการเรียนรู้ ด้วยการผสานเอาจุดแข็งของเมืองในเรื่องเทศกาลประเพณี การใช้พื้นที่สาธารณะ และการร่วมกิจกรรมสร้างสรรค์เมืองเข้ามาเป็นส่วนหนุนเสริมเพิ่มโอกาสการเรียนรู้ให้มากขึ้น จึงเป็นกลยุทธ์สำคัญที่สามารถดำเนินการได้เลย พร้อมไปกับการผลักดัน โครงสร้าง และองค์กรด้านการเรียนรู้เมืองสำหรับคนในเมือง ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญยิ่งยวด ส่งผลต่อการส่งต่อความรู้ ประสบการณ์ ความภาคภูมิใจ และความเป็นพลเมืองให้คนรุ่นต่อไป

___

ปี 2023 จึงเป็นปีแห่งการวางรากฐานโครงสร้างและองค์กรการเรียนรู้เมือง และเชิญชวนให้ทุกฝ่ายนำพากิจกรรมระดับเมืองให้มีเป้าหมายสร้างกิจกรรมการเรียนรู้อย่างน้อยร้อยละ 10 ในทุกๆ กิจกรรมที่จัด เพื่อร่วมกันผลักดันก่อรูป “โมเดลเชียงใหม่เมืองแห่งการเรียนรู้” ที่ทำได้จริง และทำได้ทันที โดยมีทุกภาคส่วน ทุกคนร่วมเป็นเจ้าภาพ

แล้วพบกันในกิจกรรมการเรียนรู้กับ CMLC เร็วๆ นี้ครับ

___

#CMLC

#เชียงใหม่เมืองแห่งการเรียนรู้

#โมเดลเชียงใหม่เมืองแห่งการเรียนรู้

#chiangmailearningcity#CLCMU#ARCHCMU

#เทศบาลนครเชียงใหม่