🟢 หากกล่าวถึงเมืองเชียงใหม่ นอกจากเสน่ห์ของธรรมชาติ เอกลักษณ์เชิงวัฒนธรรม และผู้คนแล้ว “ระบบนิเวศ” แบบผสมผสานระหว่างสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้นและธรรมชาติสร้างขึ้นอย่างลงตัวของที่ตั้งเมือง ก็ถือได้ว่าเป็นทรัพยากรสำคัญที่ทำให้เมืองเชียงใหม่ดึงดูดผู้คนมากมาย ให้เข้ามาอยู่อาศัย ตั้งรกราก และท่องเที่ยวในทุกเทศกาล และฤดูกาลตั้งแต่อดีต-ปัจจุบันเลยก็ว่าได้

🔵 จากประเด็นสำคัญของ “Chiang Mai Learning City” ที่พบมากมาย นอกจากประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ-สังคม และวัฒนธรรมแล้ว ประเด็นเรื่อง “ระบบนิเวศ” ถือเป็นส่วนเรียงร้อยเรื่องราวต่าง ๆ การตั้งถิ่นฐาน อันเป็นรูปแบบสัณฐานที่เป็นเอกลักษณ์เมืองเชียงใหม่ โดยเฉพาะ “ระบบชลประทาน” ที่สะท้อนความรุ่งเรืองของเมืองในสมัยพระยาเม็งราย ที่เป็นจุดเริ่มต้นของตำนาน เรื่องเล่า ความทรงจำ ความเชื่อ การบริหารจัดการเมือง การผังเมือง ที่หล่อเลี้ยงวิถีของคนพื้นถิ่นจนถึงปัจจุบัน

🔴 ตั้งแต่ดอยสุเทพ – สู่พื้นที่กักเก็บน้ำเวียงเจ็ดริน ส่วนที่เหลือไหลลงสู่ระบบลำห้วย และลำเหมืองขนาดเล็กมากมายที่แทรกผ่านชุมชนสำหรับการเกษตรกรรม หากจินตนาการถึงการมีคลองเล็ก ๆ หน้าบ้านแบบญี่ปุ่นก็ไม่ได้แตกต่างกันสักเท่าใดนัก

🟣 การกักเก็บน้ำสาธารณะ “น้ำบ่อหลวง” – สำหรับอุปโภคบริโภคในขุมชน และ “บ่อน้ำ” “น้ำบ่อ” ในบ้าน โดยมีความเชื่อว่าถ้าบ้านไหนมีแล้วจะทำให้ผู้อาศัย “อยู่ดีมีสุข” และถึงแม้จะไม่ได้ใช้งาน/ทิ้งร้างไปนาน ก็ไม่ควรถมโดยพลการ จะทำให้เกิดความอัปมงคล “ขึด” เพราะเชื่อว่าเป็นการปิดตาธรณี บ้านของชาวล้านนาจึงมักมีบ่อน้ำ/น้ำบ่ออยู่ในบ้านที่เปิดไว้อยู่เช่นนั้น ถึงแม้จะไม่มีการใช้งานอีกแล้ว

🟡 “คูเมือง” – รับน้ำจากลำเหมืองสู่พื้นที่เมือง ลงจุดผันน้ำแห่งแรก “แจ่งหัวริน” ไปจนครบทั้ง 4 ด้านของเมืองเก่า รวมถึงการเชื่อมต่อ ”คลองแม่ข่า” ที่หล่อเลี้ยงภาคเกษตรกรรมบริเวณพื้นที่ฝั่งทิศตะวันออก ซึ่งประสบปัญหาน้ำเน่าเสียและการเชื่อมต่อไหลเวียนของน้ำที่ขาดหายไปในช่วงเวลาหนึ่ง

🟠 สุดท้ายไหลลงสู่ “แม่น้ำปิง” – พื้นที่การค้าขายกับชาวต่างชาติที่สำคัญ เกิดเป็นพื้นที่อยู่อาศัย ทำการค้า และย่านเศรษฐกิจที่มีชื่อเสียงของเมือง เช่น ย่านช้างม่อย กาดหลวง ท่าแพ และวัดเกตุ เป็นต้น

📌📌📌ความงดงามและการร้อยเรียงอันมีเสน่ห์ของระบบนิเวศเมืองเชียงใหม่เหล่านี้ บางส่วนเริ่มถูกละเลย เพิกเฉย บางส่วนถูกปิดบัง ซ้อนเร้น จนกลายเป็นพื้นที่ทิ้งขยะ ทิ้งร้าง และบางส่วนถูกบุกรุกทำลายไปแล้ว…เชียงใหม่เมืองแห่งการเรียนรู้ จึงถือเป็นตัวแปรสำคัญที่นอกจากสะท้อนเรื่องราวของเมืองในมุมมองที่มีอยู่ให้แจ่มชัด แล้วยังคาดหวังไปสู่การเชื่อมต่อการพัฒนาเมืองในอนาคตที่ยั่งยืนอีกทางหนึ่งด้วย…แต่สิ่งเหล่านี้ขึ้นอยู่กับการมีส่วนร่วมของทุกคนเป็นสำคัญ 💚❤️